Kategori: Makaleler

Geceden Açma Hamuru Yoğurulur Mu? Bir Antropolojik Perspektiften Kültürler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar her zaman beni büyülemiştir. Çoğu zaman, günlük hayatın sıradan gibi görünen anları – sabah kahvesi, akşam yemeği, ya da belki de geceden açma hamuru yoğurmak gibi basit ritüeller – bir halkın tarihini, değerlerini ve kimliğini nasıl şekillendirdiğini anlamamıza yardımcı olabilir. Bugün, tam da böyle bir geleneği mercek altına alacağım: Geceden açma hamuru yoğurulur mu? Birçok kültürde sabah kahvaltısının vazgeçilmezi olan açma, insanların sabahları nasıl bir ritüel oluşturduğuyla, kültürlerin ekonomik yapılarından, kimlik oluşumlarına kadar geniş bir yelpazeye yayılır. Peki, gece boyunca yoğrulmuş hamurun, sabah erken saatlerde yapılan pişirme…

Allaha İnancı Olmayanlara Ne Denir? Bir akşam, kafede arkadaşınızla sohbet ederken konu dinlere ve inançlara geldi. Bir noktada, “Sen Tanrı’ya inanıyor musun?” diye sordum. “Hayır,” dedi, gülerek. “Bilmiyorum, belki evrenin bir parçası olabilir, ama kesin bir inancım yok.” Sonra, “O zaman senin için Tanrı’yı reddetmek ne demek?” diye sordum. Bilmiyordu. Bu soru, kafamızda yankı uyandırdı. “Allaha inancı olmayan birine ne denir?” İşte bu sorunun cevabı, aslında sadece bir etiket ya da tanım olmaktan çok, derin bir düşünsel yolculuğun kapılarını aralar. Tanrı’ya inanmayanlar kimdir, nasıl tanımlanır ve toplumda bu durum nasıl algılanır? Bu yazıda, Allaha inancı olmayanların tanımlanmasını, tarihsel, kültürel ve…

Mayına Basarsak Ne Olur? Geçmişten Günümüze Bir Değerlendirme İstanbul’un yoğun trafiğinde, her gün işe gitmek için metrobüsle yola çıktığımda, hep aynı soruyu kendime sorarım: “Acaba bir şey olacak mı?” Tıpkı bir mayına basarsak ne olacağı gibi, her an bir tehlike, bir beklenmedik durum olabilir mi? Mayına basmak deyince, genelde aklımıza savaşlar, büyük felaketler gelir. Ancak gerçekte, mayınlar hala dünyanın birçok yerinde bir tehdit olmaya devam ediyor. Peki, bir mayına basarsak ne olur? Hem fiziksel hem psikolojik olarak neler yaşarız? Gelin, bu soruya biraz daha derinlemesine bakalım. Mayınlar: Tarihten Bugüne Bir Tehdit Mayınlar, yıllarca dünya üzerindeki çatışma alanlarının simgelerinden biri olmuştur.…

Bir Soruyla Başlamak: Vanda Kaç Tane Koy Var? Bazen en basit sorular, en karmaşık toplumsal ilişkilerin kapısını aralar. “Vanda kaç tane koy var?” diye sorduğumda, aslında bir coğrafya merakıyla değil; mekânla kurduğumuz ilişkiyi, bilgi üretimini ve bu bilginin kimlerin deneyimiyle anlam kazandığını düşünerek soruyorum. Benim gibi, toplumsal yapıların bireylerle nasıl iç içe geçtiğini anlamaya çalışan biriyseniz, siz de biliyorsunuz: Sayılar çoğu zaman hikâyelerin önüne geçer ama hikâyeler olmadan sayılar eksik kalır. Van Gölü kıyısında büyüyen birinin “koy” dediği yerle, haritaya bakan bir uzmanın “koy” tanımı aynı olmayabilir. Bu yazıda, bu basit gibi görünen soruyu bir çıkış noktası alarak, toplumsal normlardan…

Gülüt Hangi Yöreye Ait? Herkese merhaba! Bugün sizlere oldukça ilginç bir konudan bahsedeceğim: “Gülüt hangi yöreye ait?” Bu sorunun cevabını yerel ve küresel açıdan ele almak oldukça keyifli olacak. Gülüt, özellikle Türkiye’de belli bir bölgede yaygın olarak kullanılan bir kelime ve aslında farklı kültürlerdeki benzer anlamlarıyla da ilginç bir yere sahip. Hem kendi gözlemlerimden hem de dünya genelindeki benzer durumlardan örnekler vererek bu konuyu merak edenlerin aklındaki soru işaretlerini gidermeye çalışacağım. Gülüt Nedir? Öncelikle, “gülüt” kelimesinin ne anlama geldiğine bir bakalım. Gülüt, Türkçede özellikle Bursa, Eskişehir gibi İç Anadolu ve Marmara bölgelerinde yaygın olarak kullanılan bir kelimedir. Gülüt, biraz da…

Kümüle Ne Demek? Hayatımızdaki Derin Bağlantıları Keşfetmek Bir gün, eski dostumla bir kahve içip sohbet ederken konu dönüp dolaşıp yaşadığımız yıllara geldi. O anda fark ettim, bazen hayatın birikimi, küçük ama önemli anların ardında gizlidir. İşte bu anların birikmesi, tıpkı zamanın birikimi gibi, hayatımızın büyük resmiyle birleşir. “Kümüle” kelimesini duydum ve bu kelimenin ne kadar derin bir anlam taşıdığını düşündüm. O an, “Kümüle ne demek?” sorusu aklıma takıldı ve tüm bu birikimlerin aslında ne anlama geldiğini anlamak istedim. Belki siz de bir gün bu kelimenin ardındaki anlamları keşfetmek istersiniz. Kümüle, çoğumuzun bildiği, ama nadiren tam anlamıyla kavrayabildiği bir kelimedir. Ancak,…

Kalbe Kan Getiren Damarların Adı Nedir? Antropolojik Bir Perspektif Hepimiz kalbin vücutta hayati bir organ olduğunu biliriz; ancak bu organ sadece biyolojik bir işlevi yerine getirmekle kalmaz, kültürler ve toplumlar tarafından birçok anlam yüklü bir sembol haline gelir. Kalp, duyguların merkezi, yaşamın kaynağı ve bazen de bir insanın kimliğinin tam anlamıyla belirlendiği yerdir. Fakat, bir organ olarak kalp ve onun işlevi, yalnızca biyolojiyle sınırlı değildir. Çevremizdeki dünya, tarihsel olarak kalbe ve onun damarlarına farklı anlamlar yüklemiştir. Peki, kalbe kan getiren damarların adı nedir? Kalbin işlevsel yapısının ötesinde, bu damarlar kültürel bir bağlamda ne anlama gelir? Bu yazıda, antropolojik bir bakış…

Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü: Arap Saçı Çiğ Yenir Mi? Hayatımız boyunca öğrendiğimiz her şey, bizi dönüştürme gücüne sahiptir. Eğitim, sadece bilgi aktarımı değil, düşünce biçimlerini şekillendirme ve insanları daha bilinçli, eleştirel bir perspektife yönlendirme sürecidir. Bu dönüşüm, bazen en basit sorularla başlar. Örneğin: Arap saçı çiğ yenir mi? Bu soruya bakarken, sadece bir besin hakkında fikir yürütmüyoruz. Aynı zamanda, eğitimle ilgili bir çok temel ilkeyi, öğrenme süreçlerini ve toplumsal bağlamı da sorguluyoruz. Gelin, bu basit soru üzerinden eğitim ve öğrenme süreçlerine nasıl daha derinlemesine bakabileceğimize birlikte göz atalım. Öğrenme Teorileri: Bilgiye Dönüşen Merak Öğrenme teorileri, bilgiyi nasıl edindiğimizin ve bunu nasıl…

Giriş — Kelimelerin Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Edebiyat, sadece bir dilsel yapı değil, aynı zamanda ruhumuzun derinliklerine ulaşan bir yolculuktur. Yazılı kelimeler, tarih boyunca insan deneyimini, toplumsal değişimleri ve bireysel kimlik arayışlarını şekillendiren güçlü araçlar olmuştur. Her hikaye, her karakter, her cümle bir dünyayı ifade eder. Sözler, bazen bir toplumun dokusunu yaratırken, bazen de bireylerin içsel dünyalarındaki dönüşümün simgesi haline gelir. Anlatılar, insanlığın ortak belleğini taşır; geçmişin derinliklerinden bugüne kadar sürüp gelen bir akışın parçasıdır. İşte tam bu noktada, “Şah hangisi?” sorusu, bir edebiyat meselesi olarak karşımıza çıkar. Bu soruyu bir tür anlam arayışı, bir kimlik sorgulaması, hatta bir…

Giriş — Kelimeler ve Kimliklerin İnşası: Özlük İşlemlerinin Derinliklerine Yolculuk Hayat, çoğu zaman, bir karakterin içinde bulunduğu bürokratik bir labirent gibi hissedilebilir. Her adımda yeni bir form, yeni bir işlem, yeni bir kimlik tanımlaması… Fakat bunların hiçbiri yalnızca kağıt üzerinde var olmaz. Her özlük işlemi, bir karakterin hikâyesini, kimliğini ve toplumsal yerini şekillendiren önemli bir parça haline gelebilir. Bir yazar, bir karakterin resmi kaydını tutarken, arka planda o karakterin varoluşunu nasıl inşa ettiğini ve bu inşa sürecinin, toplumla olan ilişkisini nasıl dönüştürdüğünü derinlemesine inceleyebilir. Özlük işlemleri, kelimelerle şekillenen, bir bireyin toplum içindeki yerini belirleyen ve onun kimliğini tanımlayan bir dizi…